Pagina's

INFO: DE VROEGE JAREN 1960-63

1960-1962
Terugkijkend kunnen we nu zeggen dat er in de eerste jaren niet bijster veel vernieuwingen waren. Muziek werd steeds populairder en hierdoor ontstond er ook meer en meer een commerciële markt. Al heel snel bleek niet meer de kwaliteit van de nummers centraal te staan, maar de oplagecijfers. De Rock ‘n Roll raakte over haar hoogtepunt heen, commerciële, op de schooljeugd en brave huisvrouwen gerichte producties wonnen steeds meer terrein.
Met het verdwijnen van enkele van de grootste Rock 'n Roll-sterren (Elvis Presley in militaire dienst, Chuck Berry in de gevangenis,  Buddy Holly verongelukt) werd er meer gefocust op de high school- en surf pop. Dat daardoor aan populariteit won en frisse (door de platenindustrie geselecteerde) ideale ‘schoonzonen’ en ‘schoondochters’ bracht.
Marktonderzoek moest helderheid geven hoe de muziekverkoop  gestimuleerd kon worden. Een proces dat zich steeds weer zou herhalen. Een nieuwe stijl ontstond meestal in een kleine groep. Zodra de commercie er lucht van kreeg, liet het de muziek zodanig aanpassen dat meer mensen de stijl gingen ‘waarderen’. Niet alleen teksten werden ‘gekuist’, ook veel scherpe kantjes werden uit de muziek gehaald. Zo ontstond de ‘twist’, ‘surfmuziek’ en ‘highschoolrock’. Een muzikaal niet erg hoogstaande periode.  
Dat gold echter niet voor een relatief kleine groep R & B, Soul en Blues muzikanten. Sommige zeer getalenteerde artiesten wisten, tegen de stroom in, toch een  succesvol muzikaal bestaan op te bouwen. Zij produceerden in deze periode muziek waar de moderne popartiesten tot aan de dag van vandaag zijn inspiratie vandaan haalt. Ik noem:  Sam Cooke, John Lee Hooker, Ray Charles, Muddy Waters, Bo Diddley, Sonny Boy Williamson, Etta James, Bobby Bland en Howlin’Wolf.
(Jazz, en de vele jazzmuzikanten die in deze periode hoogtijdagen vierden laat ik buiten beschouwing. Hierover komt een andere bijdrage)
                                                                          
 Luister naar: Sam Cooke

1963
Vanaf het begin van de jaren zestig leek het erop dat er niets nieuws was gebeurd sinds 1956, het jaar dat de Rock ’n Roll over de grote plas naar Engeland bracht. Maar, vanaf de tweede helft van dat jaar kunnen we nu zeggen dat 1963 het beginjaar was dat de rock- en popmuziek decennia  lang zou bepalen. Hoewel, uitgaande van de Britse hitlijsten van begin 1963, zag je niet aankomen dat het een revolutionair jaar voor de popmuziek zou worden. In de top van de hitlijsten stonden nog steeds de gesettelde jaren vijftig sterren. Er was een overdaad aan crooners - Nat King Cole, Pat Boone, Mel Torme, Frank Ifield die zich jodelend een weg baande door Hank Williams ‘Lovesick Blues’. Verder natuurlijk Cliff Richard en de vele instrumentale (gitaar) bandjes.
De hitlijsten waren ook gevuld met postume uitgaven van Buddy Holly en Eddie Cochran en nummers die zo zwaar naar het vorige decennium roken dat je ze onwillekeurig bestempelde als producten van de jaren ’50, in plaats van de jaren ’60: Susan Maughans ‘Bobby’s Girl’, Brenda Lee’s ‘Rockin’ Around the Christmas Tree’, Elvis Presley’s ‘Return to Sender’.
 
Toch, in de lagere regionen van de Britse Top 50, waren de eerste pogingen te zien van het iets dat ging gebeuren: The Beatles zingen ‘Love Me Do’ en Phil Spector’s  spectaculaire ‘Wall of Sound’ met The Chrystals die ‘He’s a Rebel’ zingen.
Tegen het einde van het jaar waren de hitlijsten haast onherkenbaar veranderd. De top vijf werd bijna helemaal bevolkt door Britse bands – The Beatles, The Searchers, Gerry and the Pacemakers, The Tremeloes. Iets lager in de hitlijst loerden The Hollies, The Rolling Stones en Dusty Springfield met ‘I Only Want to Be with You’ op een hogere positie.
Deze verschuiving kwam vooral door toedoen van de Beatles met hun albums ‘Please Please Me’ en ‘With The Beatles’. Vier Britse muzikanten die een geslaagde poging deden om de zwarte Amerikaanse artiesten te kopiëren en een geheel eigen geluid te creëren – rauw, opschepperig en uitbundig.  Het lukte en ze veroorzaakten een ware schokgolf over Engeland en niet lang daarna over de hele wereld.
Tot nu toe leek Amerika het alleenrecht te hebben op het uitvinden van nieuwe muzikale stromingen, zoals Rock ‘n Roll, Blues, Country en Rhythm and Blues, maar door de stortvloed aan vernieuwende  Britse bandjes kwam daar verandering in. De Amerikaanse hitlijsten, tot dan toe uitsluitend bezet met Amerikaanse artiesten, werden overspoeld door Britse bands en de rest van de wereld volgde snel. De ‘British Invation ‘ was niet meer te stoppen.
Met recht kan gezegd worden dat in 1963 de muziek herleefde en dat de popmuziek geboren werd. De daaropvolgende jaren waren al even glorieus,  waarin een nieuwe generatie de toon begon aan te geven. Een generatie die naar de toekomst keek en die wilde genieten. Jonge artiesten die hun eigen stijl en cultuur ontwikkelden. Muziek weerspiegelde vooral  hun vrijheidsdrang. Midden jaren 60 waren van grote betekenis in de popmuziek. Er onstonden veel nieuwe muziekstijlen. De Britse groepen en solisten waren daarbij steeds  in de meerderheid, het waren voor de Britten gigantische topjaren in de popmuziek. Toch zouden Nederlandse bandjes spoedig aan de weg gaan timmeren, maar daar over later meer.


De opkomst van de beatmuziek
(afbeelding)
Beatmuziek is een substijl van rock dat in de beginjaren zestig van de twintigste eeuw de popmuziek domineerde. De beatmuziek begon in Liverpool, bij de zogenaamde merseybeat. Hiervan waren The Beatles veruit de voornaamste exponent. Andere bekende groepen die scoorden in de beginperiode van de beat waren onder meer The Rolling Stones, The Searchers, The Kinks, The Animals en The Who. Met opkomst van de beat veranderde ook de jeugdcultuur drastisch, de vetkuiven werden ingewisseld voor voorover gekamd lang haar, andere modieuze kleding en vooral een wat intellectueler houding van de jongeren.

"Please Please Me" is het debuutalbum van de Britse rockband The Beatles. Platenmaatschappij Parlophone bracht het album op 22 maart 1963 met extra haast in Groot Brittanië uit om te kunnen profiteren van het succes van de singles "Please Please Me" en "Love Me Do".
Van de veertien nummers waren er acht door Lennon-McCartney zelf geschreven, een eerste aanwijzing voor wat het Amerikaanse muziektijdschrift Rolling Stone later zou noemen "het idee van de onafhankelijke rockband die zijn eigen hits schrijft en zijn eigen instrumenten bespeelt".

Albums werden nauwelijks gekocht, maar de grootste tophits gingen toen met honderdduizenden tegelijk over de toonbank. Cliff Richard en Anneke Grönloh waren de best verkochte artiesten in de eerste paar maanden van 1963, maar op één nummer na haalden ze mijn charts niet. Anneke Grönloh had 4 hits, maar scoorde vooral met Brandend zand en Paradiso. Dit nummer heeft 16 weken aaneengesloten op de eerste plaats gestaan. Daarmee heeft ze een record gevestigd dat tot heden niet verbroken is. Zij was begin jaren zestig een nationale beroemdheid en Nederlands eerste echte tieneridool.
Cliff Richard had 6 hits in 5 maanden. Behalve Summer Holiday haalde geen enkel nummer mijn lijstjes. Hoewel ik Lucky Lips en Bachelor Boy leuke nummers vind, is het net iets te braaf.
Grote R & B artiesten als Sam Cooke, Otis Redding, Marvin Gaye en Ray Charles drongen met hun hits (nog) niet door tot de Nederlandse radioluisteraars.


(afbeelding)De radiopiraat Veronica draaide wel plaatjes uit Amerika en Engeland en won steeds meer aan populariteit. In 1963 was de zender nog niet bereikbaar in alle delen van Nederland, maar het zou niet lang meer duren voordat Radio Veronica de best beluisterde radiozender zou worden.
Radio Veronica begon pas in 1965 met hun bekende Top 40. De Nederlandse hitparade werden tot dan maandelijks verzorgt door de bij de jeugd populaire muziekbladen "Muziek Expres" en "Muziek Parade". “Oubollig” is de kwalificatie die ik de meeste nummers geef die in deze lijsten stonden. Een flink aantal grote hits uit 1963 zul je dan ook niet in mijn lijstjes terugvinden. Toch verschijnen er genoeg nummers die wel bij mij in de smaak vallen. Na enig speurwerk zijn er genoeg (soms redelijk onbekende) pareltjes te vinden uit met name de Amerikaanse charts. Bring It Home To Me van Sam Cooke, Any Day Now van Chuck Jackson, Hitch Hike van Marvin Gaye, You Are My Sunshine van Ray Charles en These Arms Of Mine van Otis Redding, allen uit de R & B hoek, zijn hier mooie voorbeelden van.
 

Nog voor Radio Veronica met de Top 40 in 1965 begon werd er een hitlijst door het tienerblad "Muziek Expres"samengesteld.
Hieronder een overzicht van mei 1963. 


De Beatlemania had inmiddels al toegeslagen aan de overkant van de Noordzee, maar er werd door publieke omroepen niet of nauwelijks aandacht besteed aan deze artiesten. Zoetgevooiste Duitse schlagers werden daarentegen wel veel gedraaid. Freddy met Jungen Komm Bald Wieder, Gerhard Wendland met Tanze Mit Mir In Den Morgen en zelfs onze eigen Gert Timmerman met Blumen Von Tahiti hadden monsterhits.

Tegenwoordig zullen veel jongeren de meeste hits uit 1963 niet eens kennen.
Toch is er 1 nummer dat iedereen kent, hoewel het niet bij iedereen geliefd is. Het was niet eens de grootste hit en het was ook muzikaal geen hoogstandje.
Dat nummer is………….“Hand in Hand Kameraden voor Feyenoord 1” van Jacky van Dam.


Een Impressie van 1963              

De meidengroep The Ronettes en producer Phil Spector, de uitvinder van de 'Wall Of Sound'

Aan de overkant van de oceaan begon ene Bob Dylan zich steeds meer te roeren.

In Engeland lopen steeds meer jongeren warm voor de Beatles. Een ware gekte ontstaat, de Beatlemania.


De Rock 'n Roll van de Tielman Brothers was in Nederland en Duitsland nog steeds razend populair.

In Nederland was men nog niet toe aan  vernieuwingen in de popmuziek.
Anneke Grönloh's oubollige plaatjes verkochten als broodjes. 

De 'nozems' op hun Kleidlers en Zundapps hielden zich niet altijd aan de regels en hadden het vaak aan de stok met de politie.  Al met al baarde deze 'nozems' de samenleving zorgen. Waar moest het naar toe met het 'keurige' en gezagsgetrouwe Nederland?
De 'jive' was uit en de 'twist' was hot
 
 
De Rolling Stones.....en hoe het allemaal begon.

Voor sommigen al lang bekend en dus overbodig, voor anderen leuke achtergrond informatie. Een feit is, dat ze in juni 1963, precies 50 jaar geleden met 'Come On' hun eerste hit scoorden en dat is toch een mijlpaal voor de band.

Mick Jagger, Keith Richards en Brian Jones kenden elkaar al wat langer van o.a. dezelfde buurt en scholen en deelden als pubers hun interesse voor de rock & roll van Chuck Berry, Little Richard, Buddy Holly en Jerry Lee Lewis.

In de vroege jaren zestig zong Mick af en toe bij de band van Alexis Korner in The Marquee in Londen. Overigens, niet als vaste zanger, Alexis zong zelf ook en hij had zelfs Long John Baldry en Paul Jones regelmatig als zangers in zijn band. Korner deed in muzikaal opzicht veel. Hij en zijn band waren in feite de enige die in Engeland aan de weg timmerden met rhythm and blues. De meeste bandjes speelden in die tijd namelijk rock & roll, skiffle of dixieland.

Keith had dankzij enkele medestudenten aan de kunstacademie, waaronder Dick Taylor, de latere frontman van The Pretty Things, de fijne kneepjes van de blues op de gitaar geleerd. Samen met Brian Jones besloten ze een flat te huren in Chelsea, Londen. Al snel hadden ze een aardige platencollectie en oefenden ze de hele dag bluesgitaar loopjes van Jimmy Reed. Vooral Brian bleek over een groot muzikaal talent te beschikken en kreeg ook al heel snel de loopjes van Elmore James en het opwindende ritme van Bo Diddley onder de knie. Big Bill Broonzy, Muddy Waters en Little Walter werden ook hun favoriete blues muzikanten.

Bill Wyman speelde als basgitarist bij verschillende rock & roll bandjes, maar geen van deze waren echt goed. Bijna alle lokale bandjes speelden, bij gebrek aan goede zangers, instrumentals van The Shadows en The Ventures. De drummer van Bill's band, Tony Chapman, reageerde op een dag op een advertentie van Mick, Keith en Brian in een van de muziekbladen. De volgende dag sprak hij Bill en zei: 'Het is niet slecht, maar het is wel een heel ander soort muziek. Ik heb er een opname van gemaakt en dacht dat je die wel zou willen horen omdat ze ook geen basgitarist hebben'. Bill luisterde naar de opname, het waren vijf vertolkingen van nummers van Jimmy Reed en vond het heel interessant en opwindend. Bill ging ook op auditie en werd aangenomen. Bill, een stuk ouder dan de rest was namelijk in het bezit van een Vox AC-30 versterker, een kostbaar bezit in die tijd. Tony Chapman, niet echt een goede drummer, kreeg het advies om een vak te gaan leren.

Charlie Watts, werkeloos, maar dankzij zijn ervaring bij Alexis Korner een begenadigd drummer had dezelfde tape ook met interesse beluisterd. Hoewel hij totaal geen rock & roll en blues achtergrond had raakte hij er al snel aan gewend. Hij hing namelijk voortdurend bij de andere jongens rond en luisterde eindeloos naar blues.
Uiteindelijk kozen de jongens de talentvolle Charlie als drummer van de band.

Los van het vele oefenen wilden The Rolling Stones wanhopig graag iets te doen hebben, maar veel optredens waren er niet. Hun zwervers uitelijk werkte ook al niet mee. Daar komt bij dat in de meest clubs Dixieland bandjes optraden of artiesten met een oubollig Bobby Vee repertoire.
Alexis Korner had inmiddels wel voor een doorbraak gezorgd in 'The Marquee'. R & B begon in populariteit toe te nemen. Tegelijkertijd begonnen steeds meer 'beatgroepen' aan de weg te timmeren. Er werden weliswaar nog geen hits gescoord door deze bandjes, de platenmaatschappijen kozen voor de tradionele bandjes, voor financiele zekerheid, maar de scene was in beweging. De beatbandjes hadden wel een voorsprong op de Rolling Stones, omdat ze ook commercieel repertoire speelden. De Rolling Stones waren blues puristen en daardoor niet zo gewild bij de clubs. Toch golden zij als een hip bandje met een steeds groter wordende schare fans. Al snel waren ze voor Londen al geen geheim meer en kregen
ze ook landelijke bekendheid, mede geholpen door de pers, die geen middel onbenut liet om de band af te schilderen als een stelletje luchtverontreinigende, langharige drugsgebruikers. De jongeren smulden ervan en zagen de Stones als hun rebellerende voorbeeld. De band was in 1963 al veel beter dan de andere bandjes in het Londense circuit. De aanbiedingen voor grotere zalen in heel het land volgden al snel. De open plekken die ontstonden in de bekende Londense clubs werden overgenomen door veelbelofende bandjes zoals 'The Yardbirds" en 'The High Numbers', jawel de latere 'The Who'.

De beslissing om 'Come On' uit te kiezen als debuutsingle kwam van de Stones zelf, ondanks dat Mick het geen goed nummer vond. Hij heeft ooit gezegd dat God alleen wist hoe het ooit in de hitlijsten is beland. De overige bandleden hadden ook een hekel aan het nummer, maar hun manager Andrew Oldman verplichtte het hun om het nummer te spelen. Het publiek wilde het namelijk wel horen.

(afbeelding)

De eerste hit was een feit en de andere zouden in rap tempo volgen. De meeste hits werden door Jagger/ Richard zelf geschreven in navolging van dat andere schrijversduo Lennon/MacCartney. Dit was in de begin jaren zestig totaal niet gebruikelijk. Keith zei daar ooit het volgende over: 'Tot de opkomst van de Beatles en de Stones had een zanger in de studio niets in te brengen. De muziek werd opgenomen door studiomuzikanten onder leiding van een producer van de platenmaatschappij die daardoor de controle over de artiest en het materiaal had. Bobby Vee en Billy Fury b.v. mochten niets anders doen dan de tekst zingen. Discussies werden niet getolereerd'.

De Beatles zaten al midden in de Beatlemania hype. Nu de Rolling Stones steeds populairder werden was er aanleiding voor de pers om een concurrentieslag Rolling Stones versus Beatles te ontketenen. Voortdurend werden beide bands met elkaar vergeleken. Het publiek werd bijna gedwongen om te kiezen. De Beatles werden geassocieerd met de keurige aanstaande schoonzoon en hadden voor 'ouderen' een acceptabel geluid, terwijl de Stones vaak werden uitgekotst, maar wel een jeugdig en meer ruiger publiek trok.
Tot op de dag van vandaag blijft de vraag, wie zijn er beter: 'The Beatles of The Rolling Stones?'.

 


Geen opmerkingen:

Een reactie posten